Home Over het project Werkzaamheden en planning Archief & Zoeken Contact English

Ecoloog Bas van den Dries: “Op zoek naar manieren om natuurwaarden te behouden en toch projecten te realiseren”

Katja Torbijn | maandag 24 februari 2020
Katja

Hoewel er buiten nog geen werkzaamheden te zien zijn, lopen de voorbereidingen voor de aanleg van de Uithoornlijn al een aantal jaar. Eén van de activiteiten die al in een vroeg stadium plaatsvindt is een natuuronderzoek: onderzoek naar de beschermde flora en fauna in het projectgebied. Bas van den Dries is ecoloog en adviseerde uitvoeringsorganisatie Metro en Tram samen met collega Iris Baijens hoe om te gaan met de resultaten van het natuuronderzoek.

Eigenlijk wilde hij boswachter worden, maar tijdens zijn studie bos- en natuurbeheer koos Bas voor de specialisatie ecologie. Inmiddels voert hij als ecoloog zo’n zes jaar flora- en faunaonderzoek uit. Bas: “We onderzoeken en monitoren populaties van beschermde flora en fauna. Een combinatie tussen veldwerk en bureauwerk,” vertelt Bas: “Ons onderzoek begint met een quickscan, waarbij we alle soortgroepen nalopen die mogelijk in het projectgebied zitten en zoeken uit of er een overtreding van de Wet Natuurbescherming plaatsvindt. Daarbij gaan we ook naar buiten om te kijken wat we daadwerkelijk tegenkomen in het gebied. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek bepalen we op welke manieren we natuurwaarden kunnen behouden en/of versterken en tegelijkertijd projecten kunnen realiseren. We adviseren over de ecologische effecten van een project en welke maatregelen een project kan treffen om die (negatieve) effecten te voorkomen.”

"Uiteindelijk willen we allemaal zoveel mogelijk op een duurzame manier kunnen reizen en tegelijkertijd voldoende groen en natuur in onze direct omgeving."
Bas van den Dries
Bas van den Dries

Honkvaste vogels

Uit het natuuronderzoek voor Uithoorn kwam naar voren dat er een populatie huismussen nestelt in de struiken op de spoordijk. Vanwege de aanleg van de tramlijn moet een deel van de struiken wijken. “Daarmee verstoort het project de verblijfplaats van de mussen. Huismussen zijn honkvaste vogels. Hun leven speelt zich hoofdzakelijk af binnen enkele honderden meters van de broedplaats. Binnen dat leefgebied vinden ze alles: een nestlocatie, eten, mogelijkheden om te schuilen, plekken om stofbaden te nemen, te badderen etc.”, vertelt Bas. “Ze vliegen niet zomaar verder, op zoek naar een nieuwe nestlocatie.” Daarom kreeg het project het advies om vervangende nestlocaties op korte afstand van de spoordijk aan te brengen. Bas: “Dat advies is bindend, en als voorwaarde opgenomen in de afgegeven ontheffing voor het project: als het project voldoet aan de gestelde voorwaarden mag de bouw starten.”

"De ideale hoogte voor een nestkast is tussen de drie en de twaalf meter. Verder moet er voldoende groen in de directe omgeving te vinden zijn en mag de nestkast niet in de zon of wind hangen."
Bas van den Dries
Bas van den Dries

Nestkasten voor bewoners

Uitvoering van dat advies gebeurt later deze week, ruim voor aanvang van het broedseizoen, als we 28 nestkasten bij bewoners aan de gevel monteren. Een hele puzzel, want niet iedere woning is geschikt, stelt de ecoloog: “De ideale hoogte voor een nestkast is tussen de drie en de twaalf meter. Verder moet er voldoende groen in de directe omgeving te vinden zijn en mag de nestkast niet in de zon of wind hangen. Een gevel op het zuiden valt dan bijvoorbeeld af en ook nieuwbouwwijken zijn vaak (nog) niet geschikt.” Het ophangen van de nestkasten is niet de enige maatregel die het project treft om de huismus in het gebied te behouden. “Het verwijderen van struiken gebeurt buiten het broedseizoen, dat ongeveer duurt van half maart tot half juli. Na afloop van het project wordt langs het spoor nieuwe klimop aangebracht tegen de geluidschermen. Ook worden er doornstruiken teruggeplaatst als dekking voor de huismus.”

"Het mooie, maar ook lastige is dat de natuur zich niet laat sturen. Huismussen kunnen in de omgeving ook onder de dakpannen kruipen of een andere nestplaats vinden."
Ban van den Dries
Ban van den Dries

Drie jaar lang monitoren

Als de nestkasten hangen, worden deze nieuwe verblijfplaatsen drie jaar lang gemonitord. Bas: “Ieder jaar onderzoekt een ecoloog hoe de huismussenpopulatie er rond het projectgebied uitziet en of deze verandert. Daarnaast bekijken we of de nestkasten in gebruik zijn en of er paringsactiviteiten zichtbaar zijn, zoals roepende mannetjes. Nestkasten die kapot zijn worden vervangen.” Toch zeggen de resultaten van deze monitoring niet alles, stelt de ecoloog. “Het mooie, maar ook lastige is dat de natuur zich niet laat sturen. Huismussen kunnen in de omgeving ook onder de dakpannen kruipen of een andere nestplaats vinden.”

In het uitgevoerde natuuronderzoek voorafgaand aan het project is alleen de beschermde huismus aangetroffen in het projectgebied. Toch is het belangrijk dat de aannemer ook tijdens de bouwperiode alert is. “De natuur verandert en sommige diersoorten zijn zeer mobiel,” vertelt Bas. Een ecoloog blijft daarom gedurende het hele project betrokken. Bas: “Het snijvlak tussen de natuurlijke belangen – planten en dieren – en de menselijke belangen – mobiliteit, het project – maakt mijn werk impactvol en motiverend. Uiteindelijk willen we allemaal zoveel mogelijk op een duurzame manier kunnen reizen en tegelijkertijd voldoende groen en natuur in onze direct omgeving.”

Vond u dit artikel nuttig?

%Nuttig
van de mensen vonden dit nuttig.

Heeft u vragen? Stel ze hier.

27 februari 2020 | 12:44

anoniem

Beste Bas en medewerkers,

Is er een herplanting beleid met betrekking tot de kap van alle bomen? En eventueel vervangend groen welke in verhouding staat tot wat weg gehaald zal worden?

Met vriendelijke groet,

Een natuur liefhebber

Schrijf een reactie
0
+1
2 maart 2020 | 07:59

Katja Torbijn | Projectteam Uithoornlijn

Na afloop van het project wordt langs het spoor nieuwe klimop aangebracht tegen de geluidschermen. Ook worden er doornstruiken teruggeplaatst als dekking voor de huismus. Of we nog meer terugplanten zoek ik even uit, daar kom ik deze week op terug. ^Katja

Schrijf een reactie
+1
4 maart 2020 | 12:01

Katja Torbijn | Projectteam Uithoornlijn

Voor het te verwijderen struikgewas vindt op meerdere locaties compensatie plaats, onder andere langs de Faunalaan. Compensatie vindt ook plaats door het aanplanten van klimop langs de geluidsschermen en door het nieuwe talud van de N201 te beplanten met doornstruiken. Dit doen we om de verblijfsplaatsen van de mussen te compenseren. Daarnaast moeten er als gevolg van de Uithoornlijn bomen worden gekapt. Op dit moment wordt geïnventariseerd of hiervoor een vergunning noodzakelijk is. Dit wordt bepaald aan de hand van de door gemeente Uithoorn vastgestelde ‘waardevolle bomenlijst’. Als een vergunning noodzakelijk is kan de gemeente een herplantplicht opleggen. Specifiekere informatie is hierover nog niet bekend, wij zullen hier actief communiceren zodra er meer bekend is. ^Katja

Schrijf een reactie
+1
5 maart 2020 | 09:33

anoniem

Erg duidelijke informatie Katja!

Bedankt

Schrijf een reactie
0
+1
Wil u dit bericht delen?